आगामी प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा नेकपा तर्फका उम्मेदवार रामबहादुर भण्डारी ले जित हासिल गर्नु पर्नेमा स्थानीय जनता र समर्थकहरू आशावादी छन् । स्थानीय बृद्ध–बृद्धा, युवा र विभिन्न समुदायका प्रतिनिधिहरूले भन्छन्, “रामबहादुर भण्डारीले जीवत शहीदको अनुभव र बलिदान देखाएका छन् । उहाँको नेतृत्वमा धादिङमा अब न्याय, पारदर्शिता र समावेशिता सुनिश्चित हुन्छ । भण्डारीको राजनीतिक जीवन जनयुद्धकालीन संघर्ष र व्यक्तिगत बलिदानसँग जोडिएको छ । उनका परिवारका सदस्यहरूले जनयुद्धमा ठूलो बलिदान दिएका थिए, जसका कारण स्थानीय समुदायले उनलाई ‘जिउँदो शहिद’ को उपनाम दिएका छन् । मतदाताहरू भन्छन्, “उहाँको जितले मात्र धादिङ–२ का नागरिकले न्याय…
Category: विचार
विचार
प्रयोग होइन, अनुभवको आवश्यकता: उपयुक्त विकल्प रामबहादुर भण्डारी
धादिङ क्षेत्र नं. २ अहिले निर्णायक मोडमा उभिएको छ । पटक–पटकका राजनीतिक प्रयोग, अधुरा प्रतिबद्धता र कार्यान्वयनको कमजोरीले यहाँका जनतामा निराशा बढ्दै गएको छ । यही अवस्थाबीच अब मतदाताले भावनाभन्दा विवेक, नाराभन्दा भरोसा र प्रयोगभन्दा अनुभव रोज्नुपर्ने समय आएको छ । रामबहादुर भण्डारी धादिङका लागि नयाँ नाम होइनन् । उनी स्थानीय राजनीति, संगठन निर्माण र जनसम्पर्कमा लामो समयदेखि सक्रिय रहँदै आएका नेता हुन् । नियमित रूपमा जनताबीच रहने र स्थानीय समस्यालाई नजिकबाट बुझ्ने नेताका रूपमा परिचित भण्डारीले कहिलै लाभ र लोभको राजनिती गरेनन् । यही निरन्तरताले उनलाई जनविश्वासको पात्र बनाएको…
भ्रम छर्दै रास्वपा, बालेन प्रधानमन्त्रि बनाउन जेनजि आन्दोलन ?
धादिङ १९– माघ, पछिल्लो समय जेनजि आन्दोलनसँग जोडिएका युवाहरूले बालेन्द्र शाह (बालेन) ले आफूहरूलाई धोका दिएको आरोप सार्वजनिक रूपमा लगाउन थालेका छन्। परिवर्तन, प्रतिरोध र प्रणाली सुधारको प्रतीक मानिएका बालेन निर्णायक घडीमा मौन बसेको र आन्दोलनलाई भर्याङ बनाएर आफुलाई प्रधानमन्त्रि बनाउन लागेको भन्दै युवामाझ असन्तुष्टि चर्किँदै गएको हो। जेनजि आन्दोलनका सहभागीहरूका अनुसार सडकदेखि सामाजिक सञ्जालसम्म चलेको संघर्षमा बालेनको नाम प्रयोग भयो, तर आन्दोलनलाई संस्थागत दबाबमा रूपान्तरण गर्ने बेला उनी पछि हटे। “आशा देखाइयो, तर साथ दिइएन” भन्ने भावनाले अहिले युवामाझ नेतृत्वप्रतिको अविश्वास गहिरिँदै गएको देखिन्छ। यही कारण बालेनमाथि ‘धोका’को आरोप…
स्थानीय मुद्दा, अनुभव र संगठनात्मक क्षमता मुख्य आधार– रामबहादुर भण्डारी
धादिङ १८–माघधादिङ क्षेत्र नम्बर–२ मा आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै नेकपाका उम्मेदवार रामबहादुर भण्डारीको उम्मेदवारीलाई स्थानीय मुद्दा, राजनीतिक अनुभव र संगठनात्मक क्षमताका आधारमा अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। जनआन्दोलन र पार्टी संघर्षमा लामो योगदान दिएका भण्डारीलाई धेरैले “जिउँदो सहिद” का रूपमा पनि बुझ्ने गरेका छन्। कम्युनिष्ट आन्दोलनका क्रममा निरन्तर संघर्ष, त्याग र प्रतिबद्धता देखाएका भण्डारीले व्यक्तिगत लाभभन्दा विचार र जनताको पक्षलाई प्राथमिकता दिँदै आएको स्थानीय नेताहरूको भनाइ छ। आन्दोलनका कठिन कालखण्डमा भोगेका पीडा र योगदानकै कारण उनी जनताबीच ‘जिउँदो सहिद’को रूपमा सम्मानित रहेका छन् । भण्डारी पार्टी संगठन निर्माण, जनआन्दोलन तथा…
नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीमा युवाको बढ्दो आकर्षण र ‘जेन–जी’ आन्दोलन
नेपाली राजनीतिमा पछिल्ला वर्षहरूमा युवाको सक्रियता र आकर्षण उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गएको छ। विशेषगरी नेपाली कम्युनिष्ट आन्दोलन र त्यससँग सम्बन्धित दलहरूतर्फ युवाको झुकाव केवल संगठनात्मक सहभागितामा सीमित नभई सामाजिक न्याय, समानता र परिवर्तनको चाहनासँग गाँसिएको देखिन्छ। बेरोजगारी, भ्रष्टाचार, असमानता र अवसरको अभावले आजको पुस्तालाई राजनीतिक रूपमा सचेत बनाएको छ।यसै सन्दर्भमा पछिल्ला दिनहरूमा देखिएको ‘जेन–जी (Gen Z) आन्दोलन’ ले राजनीतिमा नयाँ तरंग ल्याएको छ। सामाजिक सञ्जाल, सडक आन्दोलन र वैचारिक बहसमा सक्रिय जेन–जी पुस्ता परम्परागत राजनीति भन्दा फरक शैलीमा प्रश्न उठाइरहेको छ। सुशासन, पारदर्शिता, रोजगारी, शिक्षा र समान अवसरको माग गर्दै…
नेपाली काँग्रेसको विभाजनले नेपाली राजनीति कता जाँदैछ ?
नेपाली राजनीति लामो समयदेखि अस्थिरता, सत्ता संघर्ष र दलगत स्वार्थको घेराभित्र घुमिरहेकै छ। त्यसमाथि देशको सबैभन्दा पुरानो र लोकतान्त्रिक आन्दोलनको मुख्य स्तम्भ मानिने नेपाली काँग्रेसभित्र देखिएको विभाजनले राजनीतिक भविष्यप्रति नयाँ प्रश्नचिन्ह खडा गरेको छ। काँग्रेसको आन्तरिक कलह केवल पार्टीको मात्र समस्या नभई समग्र लोकतान्त्रिक प्रणाली र राजनीतिक स्थिरतासँग गाँसिएको विषय बनेको छ। काँग्रेसभित्रको गुटगत राजनीति, नेतृत्वको अहंकार, विचारभन्दा पद र शक्ति प्राथमिकतामा पर्नु तथा पुस्तान्तरणको असफल व्यवस्थापनले विभाजनको अवस्था सिर्जना गरेको देखिन्छ। लोकतान्त्रिक मूल्य, विचार र संगठनात्मक अनुशासनभन्दा व्यक्तिगत स्वार्थ हावी हुँदा पार्टी कमजोर बन्दै गएको छ। यसले कार्यकर्ता मात्र…
पुस्तक ‘शिक्षा र समताका सारथी’ विमोचन कार्यक्रम सम्पन्न
धादिङ, माघ–३वासुदेव लंसालद्वारा लिखित ‘शिक्षा र समताका सारथीः पण्डित विष्णुदत्त उपाध्याय लंसाल’ शीर्षकको पुस्तकको विमोचन तथा विमर्श कार्यक्रम आज पशुपति मन्दिर परिसरमा सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रम सेसकुमारी लंसालको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको हो। उक्त कृति वि.सं. १९६८ मा जन्मिएका पण्डित विष्णुदत्तको अभावपूर्ण बाल्यकालदेखि गुरुकुलीय शिक्षा, तीनधारा संस्कृत पाठशालामा अध्ययन र विद्वान् गुरुका रूपमा स्थापित हुने यात्रालाई समेटेको छ। उनले आफ्नो जीवनका ३६ वर्ष शिक्षा सेवामा समर्पण गर्दै धादिङका विकट क्षेत्र खनियावास, बेनीघाट, गजुरी, सामरीभञ्ज्याङ लगायत स्थानमा पैदल हिँडेर शिक्षाको उज्यालो फैलाएको विवरण पुस्तकमा उल्लेख गरिएको छ। कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि ९५ वर्षिय…
घण्टीको कम्पनले नेपाल हल्लाउँदै : नयाँ राजनीतिको पदचाप कि परिवर्तनको सुनामी ?
माघ ४ धादिङ नेपालको राजनीतिमा दशकौँदेखि एउटै अनुहार र एउटै कार्यशैलीको चक्रव्यूहमा फसेका आम नागरिकका लागि अहिले एउटा नयाँ तर शक्तिशाली ध्वनी सुनिन थालेको छ— ’घण्टीको कम्पन’। आगामी फागुन २१ मा हुने आम निर्वाचनको सँघारमा उभिएको नेपालमा यसपटकको ’घण्टी’ पहिलेभन्दा धेरै गुणा बढी तरंगित र प्रभावशाली देखिएको छ । यो कम्पनको सबैभन्दा ठूलो कारण काठमाडौँका मेयर बालेन्द्र (बालेन) शाह र रास्वपा सभापति रवि लामिछानेबीचको समीकरण हो। पुस २०८२ मा बालेन शाह रास्वपामा प्रवेश गरेसँगै नेपाली राजनीतिमा एउटा ’महा–भूकम्प’ नै आएको छ। एकातिर रविको सञ्चार कौशल र संगठन निर्माण, अर्कोतिर बालेनको…
AI प्रयोग बढ्दै जाँदा मानव सोचको क्षमतामाथि प्रश्न
आजको डिजिटल युगमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता AI को प्रयोग तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ। लेखन, अध्ययन, अनुसन्धानदेखि दैनिक निर्णयसम्म AI को पहुँच फैलिँदै जाँदा यसले मानिसको सोच्ने क्षमतामा कस्तो प्रभाव पारिरहेको छ भन्ने विषयमा बहस सुरु भएको छ। प्रविधि विज्ञहरूका अनुसार AI आफैंले मानिसको सोच्ने शक्ति घटाउने होइन। तर सोचविचार नगरी AI मा पूर्ण रूपमा निर्भर हुँदा मानिसको विश्लेषणात्मक क्षमता कमजोर हुन सक्ने उनीहरूको भनाइ छ। कुनै प्रश्न वा समस्याको समाधान तुरुन्तै AI बाट खोज्ने बानीले आफैं सोच्ने अभ्यास घट्दै गएको देखिन्छ। विशेषज्ञहरू भन्छन्, सजिलो समाधानमा अभ्यस्त हुँदा मानिसले गल्ती गरेर…
संक्रमणकालमै अल्झिएको नेपाली राजनीति
नेपालको वर्तमान राजनीति स्थायित्वभन्दा बढी संक्रमणको अवस्थामा देखिन्छ। संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापनाको एक दशक बितिसक्दा पनि राजनीतिक प्रणालीले अपेक्षित स्थिरता र जनविश्वास हासिल गर्न सकेको छैन। सरकार निर्माण र विघटनको क्रम दोहोरिरहँदा आम नागरिकमा राजनीतिक नेतृत्वप्रति निराशा बढ्दो छ। हालको राजनीतिक परिदृश्य गठबन्धनको वरिपरि केन्द्रित छ। एउटै दलले स्पष्ट बहुमत ल्याउन नसक्ने अवस्थाले सत्ता सहकार्यलाई अपरिहार्य बनाएको छ। तर गठबन्धनहरू विचार र सिद्धान्तभन्दा सत्ता समीकरणमा आधारित हुँदा सरकारहरू दीर्घकालीन नीति निर्माणमा कमजोर देखिन्छन्। यसले विकास, सुशासन र आर्थिक सुधारजस्ता विषयहरू ओझेलमा परिरहेका छन्। भ्रष्टाचार, ढिलासुस्ती र जवाफदेहिताको कमी अहिलेको राजनीतिका…
