नेपालको वर्तमान राजनीति स्थायित्वभन्दा बढी संक्रमणको अवस्थामा देखिन्छ। संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापनाको एक दशक बितिसक्दा पनि राजनीतिक प्रणालीले अपेक्षित स्थिरता र जनविश्वास हासिल गर्न सकेको छैन। सरकार निर्माण र विघटनको क्रम दोहोरिरहँदा आम नागरिकमा राजनीतिक नेतृत्वप्रति निराशा बढ्दो छ।
हालको राजनीतिक परिदृश्य गठबन्धनको वरिपरि केन्द्रित छ। एउटै दलले स्पष्ट बहुमत ल्याउन नसक्ने अवस्थाले सत्ता सहकार्यलाई अपरिहार्य बनाएको छ। तर गठबन्धनहरू विचार र सिद्धान्तभन्दा सत्ता समीकरणमा आधारित हुँदा सरकारहरू दीर्घकालीन नीति निर्माणमा कमजोर देखिन्छन्। यसले विकास, सुशासन र आर्थिक सुधारजस्ता विषयहरू ओझेलमा परिरहेका छन्।
भ्रष्टाचार, ढिलासुस्ती र जवाफदेहिताको कमी अहिलेको राजनीतिका प्रमुख आलोचनात्मक पक्ष बनेका छन्। ठूला भ्रष्टाचार काण्डहरू सार्वजनिक भइरहँदा पनि प्रभावकारी कारबाही नहुनुले कानुनी शासनमाथि प्रश्न उठेको छ। जनताले परिवर्तनका लागि दिएको मत व्यवहारमा परिवर्तनका रूपमा देखिन नसक्दा राजनीतिक व्यवस्थाप्रति वितृष्णा बढिरहेको छ।
यसैबीच, युवाहरूको राजनीति प्रतिको दृष्टिकोण फेरिँदै गएको छ। परम्परागत दलहरूप्रति अविश्वास बढ्दै जाँदा वैकल्पिक र नयाँ राजनीतिक शक्तिप्रति चासो बढेको देखिन्छ। सामाजिक सञ्जालले राजनीतिक चेतना फैलाएको भए पनि त्यसले ध्रुवीकरण र अतिवादलाई पनि उत्तिकै बढाएको छ।
आर्थिक अवस्था पनि राजनीतिक अस्थिरतासँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको छ। बेरोजगारी, वैदेशिक पलायन, महँगी र उत्पादनशील क्षेत्रको कमजोरीले सरकारमाथि थप दबाब सिर्जना गरेको छ। राजनीतिक अस्थिरताले लगानी वातावरण कमजोर बनाउँदा समग्र अर्थतन्त्र प्रभावित भएको छ।
समग्रमा, हालको नेपाली राजनीति अवसर र चुनौतीको दोबाटोमा उभिएको छ। यदि नेतृत्वले आत्मसमीक्षा गर्दै सुशासन, पारदर्शिता र जनमुखी नीतिलाई प्राथमिकता दिन सकेन भने जनताको भरोसा झन् कमजोर हुँदै जाने जोखिम छ। स्थिरता केवल सत्ता समीकरणबाट होइन, जिम्मेवार राजनीति र इमानदार कार्यान्वयनबाट मात्र सम्भव हुने देखिन्छ।
